Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK

ul. Pienińska 12

34-460 Szczawnica,

tel./fax Schronisko PTTK "Orlica" +48 18 262 22 45

e-mail: Ryszard M. Remiszewski

 

Ośrodek pieniński powstał jako piąty z kolei, dołączył do istniejących już ośrodków na Markowych Szczawinach, Jaworzynie Krynickiej, Turbaczu i do jedynego nizinnego "Gabinetu Kazimierza Sosnowskiego" w Krakowie. Po naszym powstały jeszcze ośrodki: "Zielony Domek" w Ustrzykach Górnych, "Chałupa Kudzi" w Zawoi i "U źródeł Wisły" pod Baranią Górą.

Koncepcja tworzenia w górach ośrodków Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK powstała w 1965 roku. W rok później rozpoczął działalność pierwszy taki ośrodek - babiogórski na Markowych Szczawinach.

Celem ośrodków jest popularyzowanie turystyki, zaznajamianie z jej historią oraz z zasłużonymi dla rozwoju turystyki ludźmi. Ośrodki ratują od zapomnienia to wszystko, co było chlubą naszej turystyki górskiej, gromadzą archiwalia, opracowują i udostępniająmateriały zainteresowanym, a także wzbogacają i szerzą kulturę wśród turystów górskich.

 

Dlaczego w Pieninach?

 

Dlaczego taki ośrodek powstał w Pieninach, a swoim zasięgiem działania obejmuje także Spisz? Zagłębiając się w historię turystyki pienińskiej, sięgając do jej korzeni, uświadomimy sobie, że działa tutaj najstarszy w obecnych granicach Polski oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno - Krajoznawczego.

 

 

 

 

Jako jeden z pierwszych oddziałów ówczesnego Towarzystwa Tatrzańskiego założony został 26 lipca 1893 roku podczas zebrania, które odbyło się w sali czytelni górnego Zakładu Zdrojowego w Szczawnicy, a pierwszym prezesem wybrany został dr Władysław Ściborowski. Starszym rodowodem mogą się pochwalić dziś nieistniejące oddziały Towarzystwa Tatrzańskiego w Stanisławowie (1876), Czarnohorski w Kołomyi (1878) i we Lwowie (1883).

 

Czwarty, czy też jak kto woli, pierwszy w dzisiejszych granicach oddział przyczynił się do powstania na jego terenie Ośrodka Kultury Turystyki Górskiej PTTK w Pieninach. Stało się to w wyniku pracy i wysiłku członków Podkomisji Kultury i Historii Turystyki Górskiej KTG ZG PTTK w Krakowie na czele z jej ówczesnym przewodniczącym śp. Edwardem Moskałą oraz przy wydatnej pomocy Oddziału Pienińskiego PTTK w Szczawnicy pod prezesurą Stanisława Urbana. To właśnie oddział zapewnił wyposażenie i efektowny wystrój izby muzealnej ośrodka. Otwarcie ośrodka w Pieninach 21 maja 1988 roku było pierwszym akcentem obchodów stulecia Oddziału Pienińskiego PTTK w Szczawnicy.

 
 
 
 
Ekspozycja stała Ośrodka KTG w Pieninach

W części muzealnej ośrodka znajdują się dokumenty i pamiątki zebrane i usystematyzowane w następujących tematach:

 

  • dzieje turystyki pienińskiej,

  • historia Oddziałów Pienińskich PTTK w Szczawnicy i Krościenku,

  • flisactwo i historia spływu przełomem Dunajca,

  • powstanie Pienińskiego Parku Narodowego,

  • historia Spisza

 

Zwiedzając izbę muzealną zwróćmy uwagę na oryginalne eksponaty, które pozwalają sięgnąć w czasie aż po miniony wiek, świadczące o intensywnej działalności turystycznej na tym terenie. Szczególne miejsce wśród eksponatów zajmuje "Księga uchwał walnych zgromadzeń i zarządu" zawierająca wpisy od 1893 do 1933 roku. Dowiedzieć się z niej można o meandrach historii Oddziału Pienińskiego w Szczawnicy, a tym samym i dziejów turystyki górskiej w Polsce.

 

Na początku XX wieku pojawiają się w Pieninach pierwsi znakarze, którzy trasują szlaki turystyczne. Historia notuje te nazwiska: Stanisław Drohojowski - właściciel Czorsztyna, dr Zygmunt Tałasiewicz - sędzia sądu rejonowego w Krościenku i Józef Madeja - miejscowy góral, barwna postać, zwany pienińskim Sabałą. Pierwszy szlak żółty wyznakowali w 1906 roku ze Sromowiec Niżnych do Krościenka przez Wąwóz Szopczański i Przełęcz Szopkę. Z tego to okresu pochodzi oryginalny eksponat: żeliwna tablica "Na Czertezik".

Zwróćmy też uwagę na eksponowany w gablotce klucz, jest on jedynym materialnym śladem, poza fragmentami porcelanowej zastawy, po nieistniejącym schronisku im. Sienkiewicza na Przechodkach Małych.

 

W jednej z gablot eksponowany jest oryginalny list Leopolda Świerza z 1894 roku, ówczesnego sekretarza Towarzystwa Tatrzańskiego, pisany do prezesa Oddziału Pienińskiego TT dra Władysława Ściborowskiego. Poniżej listu znajduje się legitymacja TT z 1899 roku z widokiem pienińskim oraz barwna litografia Józefa Szalaya, drukowana przez firmę wiedeńską Loeillota przedstawiająca Sokolicę od strony Potoku Pienińskiego. Ten cenny eksponat udostępnił zwiedzającym dyrektor Pienińskiego Parku Narodowego.

 

Gabloty po prawej stronie od wejścia do izby poświęcone są Pieninom. Środkowa zawiera oryginalną mapę panoramiczną Pienin autorstwa Edwarda Moskały. Lewa gablota zawiera informacje z historii znakowania szlaków turystycznych w Pieninach. Możemy prześledzić postępy znakowania szlaków od początku, gdy pracował zespół dra Zygmunta Tałasiewicza, poprzez etapy działalności znakarskiej ks. Walentego Gadowskiego i prof. Feliksa Rapfa, aż po czasy nam współczesne. Prawa z gablot pełna jest informacji o schroniskach pienińskich. Poznamy historię zagospodarowania turystycznego Pienin, od pierwszych schronisk im. Zyblikiewicza (Kacze), im. Sienkiewicza (Przechodki Małe), im. W. Pola (Sromowce Niżne), aż po "Orlicę" i schronisko pod Bereśnikiem.

Z lewej strony izby pod powałą wzrok przyciąga rząd oprawnych w ramki fotokopii rysunków litograficznych z Pienin Bogusza Zygmunta Stęczyńskiego z lat 1845-1855. W izbie znajdują się pamiątki po Wincentym Kasprowiczu, pustelniku pienińskim, zarazem aktywnym działaczu Oddziału Pienińskiego - znakował i odnawiał szlaki, a jego pustelnia często była ostoją dla znużonych turystów.

Eksponowane są liczne dokumenty z działalności obu oddziałów pienińskich w Krościenku i w Szczawnicy, są tableau prezesów i opracowane kalendaria, jest dział poświęcony Pienińskiemu Parkowi Narodowemu. Zbiory uzupełniają liczne publikacje, przewodniki i mapy, w gablotach prezentowane są archiwalne legitymacje z czasów PTT. Liczne są stare zdjęcia i pocztówki, pełne uroku i swoistego piękna, pokazują nam świat, który minął.

 

 

36
37
30
33
32
35
0e606fe0111e00383b18b8a61af8644578f654bc!14802
31
34
tabliczka (2)

Działalność statutowa Ośrodka KTG

 

Ośrodek gromadzi, opracowuje i udostępnia archiwalia, fotogramy, literaturę, rejestruje na bieżąco zdarzenia zachodzące na terenie działania, a jest on zróżnicowany krajobrazowo i kulturowo. W programie oprócz tematyki historii turystyki górskiej jest historia obu regionów - pienińskiego i spiskiego, flisactwo i kultura materialna górali pienińskich, Spiszaków i Rusinów Szlachtowskich.

 

Ośrodek współpracuje z instytucjami zajmującymi się profesjonalnie tematyką pienińską i spiską, takimi jak: Pieniński Park Narodowy, Muzeum Tatrzańskie im. T. Chałubińskiego w Zakopanem, Muzeum Pienińskie im. Józefa Szalaya w Szczawnicy, Zamek "Dunajec" w Niedzicy, mamy bardzo dobre i bliskie kontakty ze Stowarzyszeniem na Rzecz Rozwoju Szczawnicy, Związkiem Polskiego Spisza i Towarzystwem Przyjaciół Orawy.

W Radzie Ośrodka i w zespołach programowych działają znani ze swoich dokonań, nie tylko zawodowych, specjaliści z różnych dziedzin nauki i amatorzy o bogatym dorobku badawczym i publicystycznym, którzy - co należy szczególnie podkreślić - dzielą się swoim dorobkiem pracując społecznie.

Z zasobów i wiedzy ośrodka korzystają studenci przy pisaniu prac licencjackich, i magisterskich, młodzież szkół średnich, dziennikarze, i wszyscy inni interesujący się Pieninami, i Spiszem. Przy współudziale ośrodka realizowane są programy telewizyjne i radiowe, publikowane są artykuły prasowe.

 

Mocną stroną ośrodka jest działalność publicystyczna i wydawnicza, zarejestrowani jesteśmy w międzynarodowym systemie ISBN i ISSN. Wydajemy serię "z okienkiem", foldery, mapki i przede wszystkim znany na rynku rocznik popularnonaukowy "Prace Pienińskie", który jest sądownie zarejestrowany i zakwalifikowany rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2001 r. /Dz. U. nr 51, poz. 533/ do czasopism specjalistycznych, do których stosuje się stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 0%.

 

Ośrodek znajduje się w sąsiedztwie schroniska PTTK "Orlica", izbę muzealną można zwiedzać praktycznie o każdej porze dnia, bowiem kluczem dysponuje kierownik schroniska i udostępnia go na życzenie.

Adres:

 

Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK w Pieninach

ul. Pienińska 12

34-460 Szczawnica,

 

tel./fax Schronisko PTTK "Orlica" 0 18 262 22 45

Pienińskie Centrum Turystyki 
ul. Główna 1, 34-460 Szczawnica 
tel. 18 262 23 32 lub 602 612 585

 

Od poniedziałku do soboty, 
w godz. 8:00-16:00 
W sezonie godz. 8:00-20:00

e-mail: biuropct@op.pl

Pieniński Oddział PTTK w Szczawnicy    

Biuro Zarządu Os. Połoniny 4a/3 
34-460 Szczawnica tel.-fax. 18 262 22 95

NIP: 7350012349   REGON: 49000771000000

Od wtorku do czwartku,
w godz. 8:30-13:30
w piątek 12:00-17:00

e-mail: pttkszczawnica@siecpieniny.net

Bacówka pod Bereśnikiem 

ul.Języki 22
34-460 Szczawnica
tel. 18 2621356

 

Czynne: zawsze
 

e-mail: beresnik@wp.pl

RODO

Zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych  informuje, że administratorem danych osobowych jest  PTTK Oddział Pieniński w Szczawnicy z siedzibą na Osiedlu Połoniny 4a/3, 34-460 Szczawnica tel 18 262 22 95 email : pttkszczawnica@siecpininy.net

0e606fe0111e00383b18b8a61af8644578f654bc!14802